ONDERZOEK DOOR ANNA ELFFERS

WE ARE TODAY

Het effect van een nieuwe aanpak voor het stimuleren van jongerencultuur

De conclusies (om het volledige rapport op te vragen, neem contact met ons op via wat@cultuurontwikkelaar.nl)

Een effectonderzoek naar We Are Today
We are today is in 2023 van start gegaan als de Venlose invulling van de landelijke Impuls Jongerencultuur. Het richt zich op het versterken, verrijken en activeren van de jongerencultuur in de gemeente. Cultuurparticipatie van jongeren (16 t/m 28 jaar) wordt daarbij gezien als bevorderend voor hun fysieke en mentale gezondheid en identiteitsontwikkeling en als een manier om de stad bruisender en leefbaarder te maken. Het programma wordt onder leiding van Angelo Martinus uitgevoerd door een We are today-team, in samenwerking met Co. de Cultuurontwikkelaar, die de rol van penvoerder heeft en de financiën beheert. De werkwijze die wordt gehanteerd bij We are today is nieuw en experimenteel, zowel binnen het cultuurbeleid als binnen het jeugdbeleid, en niet alleen voor Venlo, maar ook landelijk. In veel regio’s zijn de impulsgelden belegd bij bestaande culturele organisaties of is er een loket gevormd waar aanvragen kunnen worden gedaan. In Venlo is gekozen voor een flexibele, open, bottom-up manier werken, waarbij weinig van tevoren is vastgelegd. De wensen, ideeën en behoeften van jongeren zijn het uitgangspunt en zij zijn vooral zelf in charge als het gaat om de uitvoering. Het team van We are today ondersteunt met kennis, netwerk en middelen. Veel van wat tot stand komt ontstaat op die manier gaandeweg en de waarde zit vaak net zo goed in het proces als in het eindproduct. Het team gelooft in deze procesgerichte aanpak die in het jongerenwerk veel gebruikelijker is dan in de cultuursector, maar het heeft ook nog regelmatig moeite anderen te overtuigen van de noodzaak om zo te werken.
Dit onderzoek had tot doel de (eerste) effecten van de We are today-aanpak in beeld te brengen. We kozen hierbij voor het woord effect en niet voor impact. Met die laatste term wordt doorgaans het lange termijneffect aangeduid en het is op dit moment nog (veel) te vroeg om daar iets over te zeggen. Toch kunnen we via de effecten die we zien optreden al wel een beetje voorspellen hoe de impact er in de toekomst mogelijk uit zou kunnen zien. De focus van dit onderzoek ligt ook niet op het meten van effect of impact. Het woord meten impliceert een totaaloverzicht en een mate van kwantificering die in deze fase van het programma, en binnen de tijdspanne en het budget dat voor dit onderzoek beschikbaar was, niet haalbaar is. Bovendien zou een dergelijke meting ons mogelijk wel helpen om aan te tonen dát We are today effect heeft en wellicht ook hoe groot die effecten zijn, maar zou het veel moeilijker zijn om diepgaand inzicht te krijgen in hóe de methode leidt tot die effecten. Het onderzoek richtte zich op het effect van (verschillende elementen van) de methode We are today op vier niveaus: individuele jongeren, jongeren in verbinding, de culturele infrastructuur en het (cultuur)beleid en de Venlose samenleving in brede zin.

Onderzoeksaanpak
We are today is een methode in ontwikkeling, die zich bovendien afspeelt te midden van allerlei andere initiatieven voor en door jongeren. Het is daardoor niet mogelijk hét effect dat We are today heeft te isoleren. Dat betekent niet dat er niet veel te leren is van wat de aanpak teweegbrengt. De onderzoeksaanpak is om die reden ook gestoeld op het idee van een lerende evaluatie. Het team van We are today, en een flink aantal van de betrokken jongeren en professionals, zijn actief betrokken geweest bij het onderzoek. Op die manier kwamen we gezamenlijk tot inzichten en kreeg het onderzoek ook gaandeweg vorm. Omdat de werkwijze inmiddels is uitgebreid naar de regio Noord- en Midden-Limburg, sijpelen de inzichten die hier worden opgedaan door in dit onderzoek, maar we hebben ons voornamelijk gericht op het effect in Venlo, waar We are today al langer loopt.
We startten het onderzoekstraject met het opstellen van een verandertheorie over We are today om daarmee een eerste antwoord te formuleren op de eerste onderzoeksvraag. Met het kernteam werd een sessie gehouden waarbij gezamenlijk in kaart werd gebracht welke effecten mogelijk optreden als gevolg van de projecten en acties die tot dan toe waren uitgevoerd binnen We are today. We bekeken bij wie die effecten op welke manier tot stand lijken te komen en kwamen zo tot een eerste omschrijving van de methode die We are today hanteert. Over de aannames die leven over hoe de methode werkt is vervolgens literatuur bij elkaar gezocht: zo konden we zien of er al onderbouwing bestaat van de methode of hierover door anderen al interessante inzichten zijn opgedaan.
De volgende stap bestond uit een mappingsessie waarbij we de reikwijdte van We are today tot dan toe in kaart hebben gebracht. Hiervoor werden, naast het vaste team van We are today, betrokkenen uitgenodigd die actief zijn (geweest) binnen We are today en die hier goed zicht op hebben. Met elkaar tekenden en beschreven we het bereik van verschillende projecten: van de initiatiefnemers en meest intensieve betrokkenen tot en met de (online en offline) toeschouwers. Het concept ‘scene’ was hierbij een belangrijk element. We bekeken welke scenes betrokken zijn en wat de kenmerken van de ‘leden’ van die scenes zijn. Omdat één sessie te kort bleek om het bereik van We are today in beeld te krijgen is door het kernteam hierna per project nog een formulier ingevuld met extra informatie over het bereik: daarbij is ook de indeling in fases nog beter in beeld gebracht.

Met de kennis die we opdeden in stap 1 en 2 is een keuze gemaakt voor een kwalitatieve, verdiepende casestudy, de -voorlopig- laatste stap van het onderzoek. Isaiah Jimenez, die met United actief is als organisator en manager van artiesten in de hiphopscene, staat centraal in deze casestudy. Het onderzoek startte met een uitgebreid interview met Isaiah waarin hij het verhaal van zijn ontwikkeling heeft verteld. Vervolgens heb ik interviews gehouden met mensen die een rol speelden in zijn ontwikkeling of met wie hij anderszins te maken heeft gehad bij zijn initiatieven in Venlo. Er zijn bovendien interviews gehouden met vier artiesten die zich hebben aangesloten bij United Music Agency. Ook ondervroeg ik publiek tijdens een van de United Events. De casestudy-methode is bij uitstek geschikt om diepgaand inzicht te krijgen in wat We are today teweeg heeft gebracht vanuit meerdere perspectieven. Het maakt het mogelijk om de effecten op de eerdere genoemde vier niveaus in relatie tot de verschillende elementen in de aanpak van We are today van dichtbij en in de praktijk te bestuderen, waardoor goed duidelijk wordt welke mechanismes welk effect hebben. Een beperking van de keuze voor de casestudy-methode is dat de uitkomsten niet zonder meer te generaliseren zijn naar andere projecten van We are today, die vaak erg van elkaar verschillen.

Conclusies: hoe werkt We are today?
De jongerencultuur in Venlo versterken, verrijken en activeren: dat is het doel van We are today. In dit onderzoek hebben we kunnen zien hoeveel kanten er aan die doelstelling zitten. We keken naar vier niveaus: de ontwikkeling van individuele jongeren, de verbindingen die jongeren aangaan, de ontwikkeling van de culturele infrastructuur en het cultuurbeleid en de stad en haar inwoners. Door in kaart te brengen wat er tot nu toe tot stand is gebracht en daarbij diep in te zoomen op één casus werd eens te meer duidelijk hoe die niveaus met elkaar verbonden zijn en hoe de coaching die We are today biedt, de verbindingen die het legt tussen jongeren en een netwerk van maatschappelijke en culturele partners en de financiële steun voor hun initiatieven alle vier niveaus beïnvloedt. Wat leren we van de onderzoeksresultaten?

Kunst maken heeft jongeren iets te bieden, maar is niet vanzelfsprekend
In het onderzoek leerden we van een van de betrokken jongerenwerkers dat cultuur en welzijn ‘een waanzinnige combinatie’ zijn, omdat het via cultuur lukt om jongeren te activeren. Verschillende projecten die vanuit een jongerencentrum tot stand kwamen geven hier blijk van en ook in de casestudy komt dit duidelijk naar voren. Jongeren die zijn aangesloten bij United Music Agency ontdekten al eerder dat muziek een uitlaatklep is waar ze hun gevoel in kwijt kunnen, maar hadden zonder het schrijverskamp dat United organiseerde en de verdere samenwerking met United niet het vertrouwen gehad om zo serieus met muziek aan de slag te gaan. Zij koppelen dit ook aan de regio Venlo, waar weinig voorbeelden zijn. Het sluit aan op de inzichten uit de literatuur over talentologie. Een muziekcarrière wordt door de heersende ideeën over talent vaak gezien als onbereikbaar en dit beeld remt jongeren af om überhaupt actief te worden. De door We are today ondersteunde activiteiten van United en de koppeling met de muziekstudio bij een jongerencentrum zorgen voor een laagdrempelige toegang tot zelf muziek maken voor de grote groep jongeren in Venlo voor wie hiphop van grote betekenis is. Zij ontwikkelen daardoor hun ‘vermogen om te aspireren’, ook als rijk en beroemd worden niet direct in het verschiet blijken te liggen. In dat kader is het ook interessant om te zien dat de initiatiefnemers van United ‘de rapscene opkrikken’ niet meer alleen zien als een commercieel doel, maar ook als iets dat voor de stad Venlo en haar inwoners van maatschappelijk belang is.

Elkaar vinden en inspireren in cultuur betekent veel voor jongeren
De casestudy over United toont overtuigend hoe belangrijk het voor jongeren kan zijn om samen cultureel actief te zijn. Keer op keer werd benadrukt hoe inspirerend het voor hen is om samen te werken en hoe belangrijk de rol van Isaiah als ‘samenbrenger’ daarin is. Het deelnemen aan een schrijverskamp en het lid zijn van de Unitedgroep geeft de jongeren duidelijk vleugels. De uitwisseling levert niet alleen iets op voor hun muziek (artistiek en commercieel), maar ze maken ook vrienden en krijgen zelfvertrouwen. We zien hier duidelijk het bindende effect dat cultuurparticipatie kan hebben en waarvan we weten dat het ook veel doet voor de mentale gezondheid, zeker als jongeren hierdoor uit een isolement worden gehaald. Het is de vraag of we ook kunnen spreken van een overbruggend effect in deze casus. De jongeren zijn allemaal bezig met hiphop en lijken in die zin op elkaar. Aan de andere kant zien we ook dat jongeren uit verschillende wijken en regio’s, met verschillende achtergronden en verschillende opleidingsniveaus elkaar ontmoeten dankzij de activiteiten van United. Zij profiteren ook duidelijk van elkaars sociale kapitaal. Het meest opvallende voorbeeld daarvan is hoeveel zij hebben aan de kennis, het netwerk en de toegang tot financiële ondersteuning die Isaiah met steun van We are today heeft ontwikkeld.

Eigen regie belangrijk, maar kent vele vormen
We are today zet zich af tegen cultuurprojecten waarin jongeren te weinig ‘eigen regie’ hebben. Het team neemt jongeren serieus, geeft hen vertrouwen en gelooft in hun ideeën. De literatuur laat zien dat dit inderdaad van groot belang is om jongeren te motiveren. Het onderzoek laat ook zien dat eigen regie er in verschillende projecten anders uit kan zien. Het is lang niet altijd zo dat er een kant en klaar initiatief vanuit jongeren komt waarmee zij bij We are today aankloppen. Er is eerder sprake van een (vage) behoefte die zich in gesprek langzamerhand ontwikkelt tot een plan dat daadwerkelijk wordt uitgevoerd. En er zijn ook best wat jongeren die vooral deelnemer blijven aan wat door anderen wordt georganiseerd, maar zich daarin wel ‘in charge’ voelen. Het is de ervaring van autonomie, competentie en verbondenheid die, in lijn met de Self Determination Theory, tot succesvolle ontwikkeling leidt en die er bij verschillende jongeren anders uit kan zien. In veel onderzoek naar jongeren en cultuurparticipatie wordt gesproken over eigenaarschap in plaats van over eigen regie, een term die wellicht ook beter past bij de praktijk van We are today. In de casestudy zagen we waar ‘eigen regie’ bij iemand met grote ambities toe kan leiden. Isaiah’s zucht naar autonomie en gevoel van competentie en eigenaarschap botst wel eens met de werkwijze van We are today. Het is een terugkerend issue in participatieve en co-creatieprojecten: wie heeft uiteindelijk de macht en hoe kom je tot echt gelijkwaardige samenwerking? Bij Co. de Cultuurontwikkelaar wordt inmiddels gesproken over dialooggericht in plaats van over vraaggericht werken. Ook bij jongeren lijkt dat een mooi uitgangspunt, waarbij op maat bekeken kan worden hoe aan ‘eigen regie’ de beste invulling kan worden gegeven.

Jongerenwerk is cruciale toegangspoort en participatieplek
We are today richt zich succesvol op jongeren ‘die elders niet aan bod komen’ en heeft daarbij in het jongerenwerk in Venlo een goede partner gevonden. Het lukt via deze toegangspoort om ook jongeren uit lagere milieus, met lagere opleidingen of jongeren met wie het niet zo goed gaat stappen te laten zetten die passen bij hun behoeften. Voor de een kan meedoen aan een culturele activiteit al een grote stap voorwaarts zijn, anderen maken verdergaande stappen: zij gaan eigen initiatieven ontplooien en verbreden hun netwerk in het maatschappelijke en/of culturele domein. Uit eerder onderzoek weten we hoe belangrijk verbinders zijn om beleid en organisaties uit verschillende domeinen effectief te laten samenwerken. Dit zien we ook bij We are today duidelijk terug. Zowel het team van We are today zelf als verschillende jongeren die al verder zijn in hun ontwikkeling, zoals Isaiah, fungeren als bruggenbouwers tussen jongeren die bij het jongerenwerk komen en de cultuursector. Overigens zijn ook de jongerenwerkers zelf vaak belangrijke verbinders: verschillende van hen zijn zelf cultureel actief en kennen hun weg in cultureel Venlo.

In contact komen met de juiste mensen is belangrijk voor ontwikkeling
De casestudy, maar ook andere voorbeelden uit de praktijk van We are today laten zien hoeveel verschil het in contact komen met iemand anders soms kan maken. Daardoor ging een bepaald balletje rollen, kwam een idee naar boven, kon een vacature worden vervuld of weer een nieuw contact worden gelegd. Vaak is pas achteraf duidelijk hoe belangrijk een bepaalde ontmoeting was. Wel is het nodig dat de persoon met wie jongeren contact maken tijd voor hen kan vrijmaken, goed naar hen luistert, hun behoeften kan duiden en hun taal spreekt. In het verhaal van Isaiah maakten ontmoetingen met mensen uit het jongerenwerk, vanuit We are today, vanuit poppodium Grenswerk of zelfstandige professionals regelmatig het verschil. Soms werden zij formeel aangeduid als coach, maar vaak ook niet en het is ook een beetje de vraag of de precieze benaming belangrijk is. Het lijkt vooral belangrijk dat er in het netwerk van culturele en maatschappelijke partners goed wordt doorverwezen en samengewerkt, zodat vanuit de behoefte van jongeren gezocht kan worden naar de juiste persoon. Wat daarbij duidelijk een belangrijke succesfactor is, is dat binnen We are today ook zelfstandig ondernemers kunnen worden betaald voor de tijd die zij in coaching van jongeren stoppen. Binnen de projecten die We are today ondersteunt -en dit zien we ook terug in de casestudy- ontwikkelen jongeren zich uiteindelijk ook vaak zelf tot rolmodel of coach. Door hen te (blijven) ondersteunen kunnen zij die rol blijven spelen. Heel letterlijk door events en andere activiteiten te organiseren waar jongeren een podium krijgen, samen cultuur kunnen maken of als publiek aanwezig kunnen zijn, maar ook meer symbolisch door te laten zien wat er allemaal mogelijk is.

Een klein beetje geld kan een groot effect hebben
Ondanks dat de indruk kan ontstaan dat het leggen van verbindingen tussen jongeren en anderen in het netwerk van culturele en maatschappelijke partners de meest effectieve factor is in de werkwijze van We are today, moet toch ook de financiële ondersteuning niet onderschat worden. In de casestudy wordt duidelijk hoe belangrijk de kleine bedragen die We are today heeft geïnvesteerd zijn geweest voor de ontwikkeling van Isaiah en United. We noemden al het belang van de mogelijkheid om een coach te betalen. Isaiah kende zijn coach al, maar dankzij We are today ging hij gestructureerder met hem in gesprek, wat het proces duidelijk heeft versneld. De kleine investeringen in de schrijverskampen en de United events hebben ervoor gezorgd dat deze konden plaatsvinden. Ook hiervoor geldt dat het wellicht wel gelukt was om ergens anders financiering te vinden, maar dit had waarschijnlijk veel meer tijd en moeite gekost. Via We are today kon snel geschakeld worden. Beide activiteiten hebben duidelijk veel betekend voor Isaiah’s ontwikkeling, maar ook voor de opbouw van de United community, de ontwikkeling van de betrokken artiesten en de zichtbaarheid van het genre in Venlo.

Verbinding met culturele infrastructuur kan jongeren veel opleveren
In zijn gebrandheid op toegang tot de gevestigde culturele infrastructuur en de bijbehorende subsidiepotten is Isaiah vrij uniek. Hij ontdekte een hele nieuwe wereld en ziet nu veel mogelijkheden. De artiesten die bij United zijn aangesloten hebben daarin veel minder interesse, soms tot frustratie van Isaiah. En ook bij veel andere jongeren in de projecten van We are today is de wens tot aansluiting bij de culturele infrastructuur er minder. Toch laat de casestudy zien dat het jongeren veel kan opleveren als ze die toegang wel verwerven: geld om activiteiten mee te ondernemen, goede faciliteiten om mee te werken, zichtbaarheid die goed kan zijn voor hun carrière, serieus genomen worden en erbij horen in de stad. En dat is ook precies waarom We are today het ook zo belangrijk vindt dat de culturele infrastructuur en het cultuurbeleid toegankelijker worden voor jongeren. Toch blijft het ook een worsteling om de jongerencultuur met de gevestigde cultuur te verbinden. Vanuit jongeren in verschillende scenes blijft er wantrouwen, zelfs tegen een project als We are today dat zich zo duidelijk inzet voor jongerencultuur: wordt het geld wel eerlijk verdeeld, worden successen wel aan de juiste afzender gekoppeld, is er geen sprake van te veel inmenging in waar we mee bezig zijn, behouden we onze autonomie? Het roept de vraag op of het tot in lengte van dagen nodig is dat We are today jongeren weghoudt bij het ingewikkelde systeem van subsidieaanvragen door als intermediair te fungeren of dat het op termijn toch beter is om jongeren te leren het systeem te begrijpen, ermee te werken en er zo toegang toe te verwerven.

Culturele instellingen zien belang, maar manier van werken sluit niet altijd goed aan
Het team van We are today treft enerzijds veel enthousiasme bij gevestigde cultuurinstellingen wanneer zij hen in contact brengen met de initiatieven van jongeren, anderzijds frustreert het hen dat er vervolgens weinig actie wordt ondernomen door diezelfde instellingen. De kansen lijken voor het oprapen te liggen om de vele talenten die door We are today worden ondersteund en zichtbaar gemaakt aan boord te laten komen en via hen ook grotere groepen jongeren te bereiken. In de casestudy hebben we kunnen zien hoe poppodium Grenswerk hiermee omgaat. De aanname van het team van We are today dat het probleem er voornamelijk in ligt dat instellingen geen risico’s willen nemen en alles van tevoren willen vastleggen, wordt door de casestudy niet ondersteund. Grenswerk benadrukt het belang van talentontwikkeling van makers voor zichzelf en voor de stad en zegt goed in te zien hoe belangrijk het dan is dat jongeren fouten mogen maken en niet het hele risico dragen. De United events ziet Grenswerk als perfect voorbeeld van deze manier van werken en het is dankbaar voor de verbindende rol die We are today speelt. Het gebrek aan respons dat soms wordt ervaren lijkt eerder te liggen aan het grote aantal activiteiten dat met een klein team moet worden gedaan en de professionalisering die ervoor heeft gezorgd dat minder snel en flexibel gewerkt kan worden en bedrijfsmatige overwegingen vaak de overhand krijgen. Dat zou mogelijk ook verklaren waarom het Zomerparkfeest, dat volledig draait op vrijwilligers, door Isaiah en zijn achterban als een makkelijkere samenwerkingspartner wordt ervaren. Toch blijft het lastig om precies te verklaren waarom de cultuursector zo moeilijk aansluiting vindt bij jongeren. Ook weten we uit de literatuur dat het gevaar van het symbolisch omarmen van jongerenparticipatie, om zo meer subsidie te kunnen krijgen, altijd op de loer ligt.

Jongeren willen Venlo graag aantrekkelijker maken
In de casestudy komt duidelijk naar voren hoe jongeren bezig zijn met hun relatie met hun geboorteregio. Het algemene idee leeft dat als je verder wilt met muziek, je weg moet uit Venlo. De weinige voorbeelden van muzikanten die het hebben gemaakt, hebben dat beeld versterkt. Er is bij verschillende jongeren echter ook een duidelijke motivatie om gezamenlijk te werken aan verbetering. In de casestudy zien we dat de artiesten rond Isaiah/United al kleine verbeteringen zien: zij ervaren dat er meer interesse in hen is. Ook voor hun achterban is het heel belangrijk om te merken dat er eindelijk een clubnight is waar hun muziek te horen is. Zeker bij hiphop, dat weinig wordt geprogrammeerd en nog vaak als risicovol wordt gezien omdat het ‘het verkeerde publiek’ zou aantrekken, is de betekenis daarvan groot. De groep jongeren die hiernaar luistert is enorm, maar voelt zich vaak buitengesloten. Erkenning voor het genre voelt ook als erkenning voor henzelf en kan, zo zien we ook in eerder onderzoek, voor creatieven een reden zijn om terug te willen keren. Daarbij is het wel noodzakelijk dat er ook betaald werk voor hen beschikbaar is. Anders kan makkelijk gebeuren wat er nu ook met Isaiah is gebeurd: hij vond een baan als talentmakelaar in Gelderland.

Wat het zichtbaar maken van jongerencultuur op kan leveren
Dankzij We are today hebben jongeren en hun activiteiten bredere zichtbaarheid gekregen. Dat maakt dat zij gevonden kunnen worden door andere jongeren die zich willen aansluiten, maar ook door potentiële samenwerkingspartners en een breder publiek. Ook hiervan is de symbolische waarde groot: het is een vorm van erkenning. Zonder zichtbaarheid is het bovendien moeilijk om de gewenste verbindingen te laten ontstaan. Tegelijkertijd is het bij veel initiatieven binnen de jongerencultuur juist ook belangrijk dat ze zich binnen een bepaalde niche bevinden en zijn de communicatiekanalen heel specifiek voor die niche. Dat verklaart wellicht de wrijving die we terugzagen in de casestudy over hoe We are today over de initiatieven van United communiceert: United wil wel eigenaar blijven. In Brits onderzoek over failure in cultural participation zagen we hoeveel druk er ligt op het claimen van succes van projecten, een druk die ook We are today ervaart. Het onderzoek over leer-ecosystemen van het LKCA probeert niet mee te gaan in die trend en laat zien hoe waardevol het is om binnen zo’n ecosysteem, maar ook tussen ecosystemen onderling, ervaringen uit te wisselen en gezamenlijk te leren. We are today zet hier ook op in door bijeenkomsten te organiseren, onderzoek uit te voeren en een boek te publiceren over hoe er gewerkt is. Door hierin te reflecteren op de eigen werkwijze en die in verbinding te brengen met
inzichten en ervaringen van anderen, lukt het hopelijk om de lange traditie en de waardevolle effecten van de netwerkgerichte werkwijze goed over het voetlicht te krijgen.

Naar een duurzaam beleid voor jongerencultuur
Waar in andere steden en regio’s de gelden uit de Impuls Jongerencultuur zijn neergelegd bij bestaande cultuurinstellingen of een subsidieloket/regeling is ingericht, is in Venlo We are today opgezet. Het programma wordt uitgevoerd door een team van ZZP-ers dat soms coach en soms projectleider wordt genoemd, maar zich gedraagt als een combinatie van cultuurmakelaar (tussen professionele culturele instellingen en nieuw publiek en nieuwe initiatieven), cultuuraanjager (ontwikkelen en begeleiden van artistieke projecten) en cultuurscout/cultuurverkenner (stimuleren en faciliteren van culturele initiatieven en talent in de wijken), zoals omschreven in een onderzoek van DSP uit 201o. Hun werk draait om het bouwen van een netwerk van culturele en maatschappelijke partners en het leggen van verbindingen tussen dit netwerk en jongeren (die daarmee dus deel van het netwerk worden) met als resultaat een geactiveerde, versterkte en verrijkte jongerencultuur in Venlo. Hiermee is duidelijk sprake van beleidsvernieuwing, in ieder geval in Venlo.
Dit onderzoek heeft laten zien dat de verbindingen die de teamleden van We are today hebben weten te leggen veel te weeg brengen. Hun verbindende werk is cruciaal voor het resultaat dat tot nu toe is geboekt. Dat er ook geld beschikbaar is helpt zeker, maar zonder de verbindingskracht van het team was niet hetzelfde resultaat geboekt, zeker niet als jongeren daarvoor zelfstandig een aanvraagprocedure hadden moeten doorlopen. Dat het team is ondergebracht bij Co. de Cultuurontwikkelaar is logisch en passend, omdat ook Co. zich de laatste tijd heeft ontwikkeld tot netwerkorganisatie: verbindingen leggen is een van de kerntaken. Bij Co. zijn cultuurcoaches werkzaam die precies hetzelfde werk doen als de coaches/projectleiders van We are today, maar zonder specifieke focus op jongeren.
In het denken over de toekomst van We are today is het nuttig om verder na te denken over het profiel en de werkwijze van de cultuurcoaches van We are today en die van Co. Wat doen zij precies, welke kennis en competenties horen daarbij, hoe kunnen we hen het beste noemen en hoe ziet de optimale samenstelling van het team eruit? Is het voldoende dat jongeren in charge zijn van de communicatie of zouden zij ook vertegenwoordigd moeten zijn in het team van coaches/projectleiders? Mag dat team lange tijd ongewijzigd blijven of is het belangrijk dat er vernieuwing in zit? Hoe werken het netwerk en de andere activiteiten van de coaches/projectleiders door in hun werk voor We are today? Wanneer wordt een externe coach ingezet en wanneer niet? Is een bepaalde vorm van onafhankelijkheid belangrijk bij het toekennen van financiële steun? etc.

Tot slot
Door dit onderzoek uit te laten voeren heeft We are today laten zien dat het graag wil leren van de ervaringen die het heeft opgedaan. We bouwden een verandertheorie, probeerden grip te krijgen op hoe de betrokken jongeren konden worden gecategoriseerd en doken diep in een specifieke case. Ik denk dat we mogen concluderen dat de verandertheorie wordt ondersteund door de uitkomsten van dit onderzoek. We zagen heel duidelijk hoe jongeren zichzelf ontwikkelen, hoe zij nieuwe verbindingen maken en hoe dit de culturele infrastructuur en de stad Venlo verrijkt en versterkt. Daarbij werd ook duidelijk dat er veel verschillende jongeren zijn, die op hun beurt veel verschillende behoeften hebben, veel verschillende initiatieven ontplooien, zich heel verschillend ontwikkelen en juist vanuit al die verschillen de jongerencultuur weten te versterken. Dat We are today erin slaagt zo’n breed palet te bedienen, is bijzonder. De combinatie tussen welzijn en cultuur blijkt een van de succesfactoren, omdat het met cultuur lukt om jongeren te activeren -ook jongeren met wie het niet zo goed gaat/ging- die vervolgens de cultuursector versterken met hun initiatieven. Daarbij zien we dat het voor sommige jongeren prima is om vooral te genieten van hun activiteiten en de verbinding met anderen, terwijl anderen doorgroeien en als rolmodel, coach, programmeur of ambassadeur voor andere jongeren gaan fungeren. Beide zijn waardevol en op beide lijkt We are today goed ingespeeld. Voor de toekomst kunnen nog stappen gemaakt worden in het beter analyseren van alle initiatieven waar We are today bij betrokken is om de conclusies van dit onderzoek nog beter te kunnen onderbouwen en nog meer inzicht te krijgen in de werkwijze.